Brussel, waar Sneeuwwitje begraven ligt

29/02/2024

Wie is niet opgegroeid met het wereldberoemde sprookje van Sneeuwwitje uit 1812 van de Duitse gebroeders Grimm? Nu ja, sprookje. Sneeuwwitje heeft écht bestaan. Meer nog: ze ligt begraven in Brussel. Dat beweert althans de Vlaamse auteur Kurt Deswert.

‘Er was ’s een mooi prinsesje met een hagelblanke huid, bloedrode lippen en ebbenhouten zwarte haren. Haar moeder stierf kort na haar geboorte en haar vader hertrouwde met een ijdele, jaloerse en boze vrouw. Toen op een dag de nieuwe koningin van haar sprekende toverspiegel te horen kreeg dat voortaan haar stiefdochter, Sneeuwwitje, de mooiste in het land was, ontstak ze in toorn. Ze gelastte een jager Sneeuwwitje in het bos te doden. De nobele borst liet haar echter ontsnappen en legde de koningin als ‘bewijs’ van zijn snode daad de lever en de longen van een zwijn voor. Intussen had Sneeuwwitje, na eindeloos ronddolen, het huisje en de keuken van zeven dwergen ingepalmd. Niet weinig verrast trof het gezelschap haar na thuiskomst van hun werk in de mijnen aan, slapend in hun bed. Allen wilden het lieftallige kind wel bij zich houden. Toen de stiefmoeder van haar spiegel had vernomen hoe de vork aan de steel zat, trok ze vermomd met een giftige appel op pad. Naïeve Sneeuwwitje nam nietsvermoedend een flinke hap uit de vrucht en stierf even later. De zeven baarden haar op in een glazen kist in het bos, tot een voorbijwaaiende prins met een liefdeskus haar weer tot leven wekte. Witheet van nijd maakte de koningin zich voorgoed uit de voeten.’

Nu ons geheugen helemaal is opgefrist: de feiten. In 1533 werd in de Duitse deelstaat Hessen gravin Margaretha von Waldeck geboren, die zou opgroeien tot een bloedmooie vrouw met gitzwart haar. Haar familie bezat rijke kopermijnen in de regio, waar kinderen in de nauwe gangen en schachten moesten zwoegen en ook volwassen mijnbouwers die na het werk samenhokten in veel te enge arbeidershuisjes. Ze werden wel ’s spottend dwergen genoemd. Margaretha was amper vier toen haar moeder stierf. Haar vader hertrouwde met een edelvrouw. Het is niet bekend hoe de band tussen stiefmoeder en -dochter was, maar algauw werd Margaretha naar het hof van Maria van Hongarije in Brussel gestuurd, toen landvoogdes van de Nederlanden. De Duitse schone en Maria’s neef, Filips II, werden verliefd. Maar een relatie tussen de oerkatholieke troonopvolger en een lutheraanse hofdame was politiek uitgesloten. Volgens archiefstukken en intimi werd Margaretha vergiftigd. In elk geval ging haar gezondheid plots zienderogen achteruit. Ze overleed in 1554, amper 21 jaar oud, in Brussel. Van een appel geen spoor. Hoeveel gelijkenissen telt u voor de rest?

Waar ligt het ‘échte’ Sneeuwwitje nu begraven? Wel, onder de Beurs van Brussel, in de archeologische site Bruxella 1238. Hier, op de vroegere Botermarkt, lag de crypte van de kloosterkerk van de franciscanen. Exacte begraafplaatsen werden zelden bijgehouden, dus stoffelijke overschotten toeschrijven aan Margaretha von Waldeck zou aartsmoeilijk worden.