Neurologen van de ULiège hebben de slaap van meer dan 500 gezonde personen geanalyseerd om het verband te onderzoeken tussen slaapstoornissen en het risico op het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer.
Al jarenlang bestuderen wetenschappers wereldwijd het verband tussen slaapstoornissen en neurodegeneratieve aandoeningen. Vandaag werpen Belgische onderzoekers nieuw licht op deze kwestie door te stellen dat dit verband zich mogelijk al kan ontwikkelen vóór er klinische symptomen van de ziekte optreden.
Uit het onderzoek van het GIGA Neurosciences-team van de ULiège blijkt namelijk dat bij deelnemers van middelbare leeftijd een hogere frequentie van nachtelijke micro-ontwakingen gepaard gaat met een verhoogd genetisch risico op het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer, terwijl dit verband niet werd vastgesteld bij jongvolwassenen. Deze resultaten, gepubliceerd in het tijdschrift Sleep, suggereren dat slaaponderzoek op termijn kan bijdragen aan een vroegtijdige identificatie van kwetsbare personen.
De resultaten tonen aan dat het genetische risico op het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer samenhangt met de frequentie van nachtelijke micro-ontwakingen. Dit zijn korte hersenactivaties die de slaper niet volledig wakker maken, maar het normale verloop van de slaap wel kunnen verstoren. Bij jongere deelnemers werd geen verband vastgesteld. Bij oudere deelnemers daarentegen gingen frequentere micro-ontwakingen samen met een hoger genetisch risico, hoewel zij nog relatief jong waren en geen enkel teken van de ziekte vertoonden.
Daarnaast richtten de Belgische onderzoekers hun aandacht op de locus coeruleus, een gebied in de hersenstam ter grootte van een rijstkorrel dat betrokken is bij waakzaamheid, aandacht en de regulatie van de slaap. “Deze regio is moeilijk waar te nemen, maar lijkt een rol te spelen in de vroege mechanismen die verband houden met de ziekte”, legt Gilles Vandewalle, onderzoeksdirecteur van het FNRS aan de ULiège, uit.
Op termijn zou slaapanalyse dus een aanvulling kunnen vormen op de bestaande hulpmiddelen om personen met een verhoogd risico te identificeren nog vóór de eerste symptomen verschijnen.