Belgische spitstechnologie aan boord van de ExoMars missie

14/03/2016

Op 14 maart 2016, om 10u31, hield half België zijn adem in. Enkele minuten lang was er geen enkel geluid meer te horen, behalve het afvuren van de Protonraket, die de sonde ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) naar de planeet Mars brengt … Lancering geslaagd!

TGO heeft vier wetenschappelijke instrumenten aan boord, waaronder het nieuwe NOMAD (Nadir and Occultation for Mars Discovery). NOMAD werd ontworpen, gebouwd en getest door het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie en door zijn belangrijkste industriële partner OIP, met de financiële steun van Federaal Wetenschapsbeleid (BELSPO). NOMAD gaat sporen van componenten in de atmosfeer van Mars, zoals methaan, detecteren en in kaart brengen. Methaan kan een aanwijzing zijn van leven op Mars, in het verleden of nu, of van geologische activiteit, zoals vulkanisme.

NOMAD omvat drie kanalen: SO (Solar Occultation), LNO (Limb, Nadir and Solar Occultation) en UVIS, een ultraviolet-zichtbaar kanaal. Via zonneoccultatie zal SO de atmosfeer afspeuren naar methaan en andere stoffen in de atmosfeer meten.Terwijl SO methaan opspoort in de atmosfeer zal LNO de bron ervan op het Marsoppervlak lokaliseren. Dat kanaal doet immers nadirmetingen (waarbij de hoeveelheid zonlicht wordt gemeten die door het oppervlak van Mars wordt weerkaatst en door haar atmosfeer wordt verspreid).  Anders dan met zonneoccultatie en nadir zal het UVIS-kanaal vooral worden gebruikt om ozon en andere aerosolen te meten.

Met de sonde TGO reist de testlandingsmodule Schiaparelli mee, die eveneens Belgische technologie bevat: de Koninklijke Sterrenwacht van België werkt mee aan AMELIA (Atmospheric Mars Entry and Landing Investigation and Analysis) en aan DREAMS (Dust characterization, Risk assessment and Environment Analyzer on the Martian Surface). Voorts leverde het Belgische OIP de DECA-camera (DEscent CAmera), die beelden van de landing zal maken.

De reis van TGO naar Mars zal 7 maanden duren. Op 19 oktober 2016 zal de satelliet geleidelijk de landing inzetten naar zijn definitieve baan, met gebruikmaking van de wrijvingskracht van de atmosfeer rond Mars. Pas na dat maandenlange proces zullen medio 2017 de wetenschappelijke metingen gedurende 2 jaar van start gaan. Het tweede deel van de missie, met een rover en een platform, vertrekt naar Mars in 2018.