België neemt voortouw in strijd tegen borstkanker

13/08/2015

Onderzoekers van de Université libre de Bruxelles (ULB) hebben de cellen ontdekt die borstkanker veroorzaken, wat een vroege opsporing ervan mogelijk maakt. De ontdekking laat toe om het genetische programma te begrijpen vanaf de oorspronkelijke cel tot het gezwel dat zich uitzaait. Dat geeft hoop om in de toekomst de ontwikkeling van kanker te beletten. Collega’s van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en de KU Leuven hebben daarenboven een nieuwe methode ontdekt die ervoor zorgt dat borstkanker minder kans heeft om uit zaaien.

Na acht jaar onderzoek ontdekten professor Cédric Blanpain (ULB) en zijn team de sleutel van zeer agressieve borstkanker. Hun belangrijkste ontdekking is dat er heel verschillende tumoren ontstaan, naargelang de aard van de cel waarin ze zich nestelen. In de melkklieren blijken de meest agressieve tumoren te ontstaan. "Op basis van deze informatie kunnen we tumoren die nu bijzonder gelijkaardig lijken, verder opdelen in subcategorieën. Gezwellen die er hetzelfde uitzien, gedragen zich blijkbaar toch heel verschillend. Dat betekent dat we ze ook op een andere manier moeten aanpakken. Hoe sneller we kunnen opsporen in welk type cel borstkanker ontstaat, hoe beter we begrijpen op welke manier de kankercellen zich verder zullen ontwikkelen. Zo kunnen we patiënten gerichter en meer op maat behandelen", aldus Blanpain.

De onderzoekers hopen in de toekomst het prille ontstaan van kankercellen op te sporen via een eenvoudige bloedtest. Het prestigieuze wetenschappelijke tijdschrift Nature publiceerde de ontdekking van het team van Blanpain.

Ongeveer gelijktijdig ontdekten vorsers van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en de KU Leuven (KUL) een nieuw strijdmiddel tegen borstkanker. Door het genetisch blokkeren van PHD2, een eiwit dat het zuurstofgehalte detecteert en mee regelt, zaait de kanker aanzienlijk minder uit. Deze ontdekking opent nieuwe perspectieven voor de aanpak van de ziekte. "Als de patiënten de diagnose van borstkanker krijgen, is die dikwijls al aan het uitzaaien. Dat is het echte probleem, want daaraan sterft 95 procent van de kankerpatiënten. Tegen dat uitzaaien zijn eigenlijk zeer weinig therapieën ontwikkeld", legt professor Peter Carmeliet (VIB/KUL) uit.

Het vernieuwende van het onderzoek van Carmeliet is dat de behandeling zich richt op de steuncellen in plaats van de kankercellen. "Een kankercel is genetisch zeer instabiel. Als je daar chemo aan geeft, gaat de kankercel zijn genetisch materiaal zo aanpassen dat hij resistent wordt en opnieuw begint te groeien. Bij die steuncellen is dat niet het geval. Dat zijn gezonde cellen. Die worden geactiveerd maar kunnen geen DNA-mutaties ondergaan. Je kunt die beter aanvallen omdat ze geen ontsnappingsroutes hebben."

In België is borstkanker de meest voorkomende kanker bij vrouwen; ongeveer 1 vrouw op 8 krijgt ermee te maken. In 76% van de gevallen is er sprake van herstel. Borstkanker is in België de belangrijkste doodsoorzaak voor vrouwen onder de 65 jaar. Beide onderzoeken zijn dus erg hoopgevend dat deze cijfers in de toekomst zullen verbeteren.