-
Te midden van een 40-tal kleine kostbare objecten eisen de getijdenboeken vol vurige smeekbeden en indrukwekkend mooie miniaturen de meeste aandacht op.
© Pexels / George Sharvashidze
De middeleeuwer, zowel die uit de hogere als de lagere standen, was begaan met heden én hiernamaals. Uit handgeschreven devotieboeken zegde hij op vaste tijdstippen overdag en ’s nachts allerlei gebeden op (metten, lauden, priemen, tertsen, sexten, nonen, vespers en completen) om bescherming af te smeken tegen ziekten en voor zijn latere zielenheil. Pest, epidemieën en vooral kanker baarden hem zorgen. Kanker heette een ziekte te zijn ‘die geen enkele arts kan genezen’. Geloof en geneeskunde gingen hand in hand.
Prominenten wilden graag gezien worden met verfijnde uitvoeringen van zulke getijdenboeken: perkamenten of stevige papieren exemplaren versierd met bladgoud en miniaturen in de kostbaarste kleuren en gevat in kaften van met leder overtrokken hout of messing. De boekwerkjes waren een essentieel hulpmiddel bij de uitoefening van de godsvrucht maar weerspiegelden dus ook de maatschappelijke status van de bezitter. Geloof reikte de hand aan ijdelheid voor wie zich liet portretteren door meesters als Jan Van Eyck, Hans Memling of Petrus Christus. Naast kunsthistorische topstukken toont de expo exemplaren van minder allooi: vrijwel versleten, met gebruikssporen als kaarsvet, vegen en notities zoals de geboorte- en sterfdata van familieleden van de eigenaar.
15e-eeuwse pracht tot 7 oktober in het Groeningemuseum in Brugge.
