Ongetwijfeld zouden de gebroeders Van Eyck opgetogen geweest zijn over het gerestaureerde lam, het hoofdpersonage van hun wereldbekende veelluik. Zowat 500 jaar moest het met een veel breder voorhoofd, zijdelingse ogen en een onbewogen blik door het leven. En vooral met maar liefst vier oren! Dat was het gevolg van een onzorgvuldige overschildering midden 16e eeuw, in een poging om lichte beschadigingen en oudere restauraties van het meesterwerk uit 1432 te camoufleren en het er weer ‘perfect’ te laten uitzien. Bij de laatste restauratie, in 1951, kwam het originele paar oren aan het licht. Ook toen al bleek dat er onder het zichtbare lam een ander zat.
© Pecold / Shutterstock.com
Multidisciplinair onderzoek van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK), in samenwerking met de universiteiten van Gent en Antwerpen, heeft nu het middeleeuwse origineel blootgelegd. Dat is opvallend anders dan wat we kennen: kleiner, met een spitsere snuit en grote, frontale ogen die de toeschouwer indringend aankijken als om hem te betrekken bij het ultieme offertafereel. Exact 45% van het verfoppervlak van het centrale paneel met de Aanbidding van het Lam Gods is overschilderd geweest.
Eind 2016 zijn de gerestaureerde buitenpanelen al teruggeplaatst in de Gentse Sint-Baafskathedraal, de thuishaven van het retabel. Men hoopt de restauratie van het centrale paneel en van de zijpanelen klaar te krijgen in 2020, het Van Eyckjaar. Die wordt uitgevoerd in een beglaasd atelier in het Museum voor Schone Kunsten Gent (MSK). Wie het paneel met het Lam Gods wil bekijken, doet dat het best in het weekend.
